Nội dung chính
Cao điểm sản xuất, khẩn trương mọi nhà
Trước Tết Nguyên đán, các cơ sở kẹo cu đơ Hà Tĩnh hoạt động không ngừng để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Dù đã quá trưa, tại xưởng kẹo cu đơ của bà Hồ Thị Xuân (sinh 1981, xã Hương Sơn, Hà Tĩnh), hàng chục công nhân vẫn miệt mài bên bếp kẹo. Đơn hàng dồn dập khiến không khí lao động những ngày giáp Tết trở nên sôi động hơn thường ngày.
“Gia đình tôi đã gắn bó với nghề làm kẹo cu đơ hơn 20 năm. Vào mùa cận Tết, nhu cầu mua kẹo làm quà tăng mạnh, chúng tôi phải tăng ca để kịp đơn hàng. Dù vất vả nhưng thu nhập tăng lên, nên anh em công nhân ai cũng phấn khởi,” bà Xuân chia sẻ.
Hương vị truyền thống – bí quyết thành công
Kẹo cu đơ Hà Tĩnh mang vẻ mộc mạc với hai lớp bánh tráng mỏng, ép chặt phần nhân nóng hổi. Khi bẻ miếng, mùi mật mía lan tỏa, hòa quyện hương lạc rang và gừng tươi, tạo nên dư vị đặc trưng gắn liền với ký ức bao thế hệ.
Trong bếp đỏ lửa, bà Xuân nhấn mạnh rằng chất lượng phụ thuộc vào sự kỹ tính trong khâu lựa chọn nguyên liệu: lạc phải là hạt mẩy đồng đều, vỏ mỏng; mật mía phải vàng óng, sánh đặc; bánh tráng phải dày vừa, mềm xốp; gừng tươi, cay thơm là “cái hồn” của cu đơ.
Theo bà, mỗi mẻ kẹo đòi hỏi cân đo chính xác: lửa đủ độ, thời gian nấu vừa tay, nguyên liệu được đong đúng tỷ lệ. Kết quả là kẹo không quá cứng cũng không quá dẻo, giữ trọn hương vị truyền thống.
Quy trình sản xuất chi tiết
Đầu tiên, lạc rang trên chảo gang có chút muối cho tới khi dậy mùi thơm và vỏ nứt. Gừng được cạo vỏ, rửa sạch, thái sợi hoặc băm nhuyễn. Công đoạn luyện mật là trọng tâm: mật mía và mạch nha được đun trong chảo dày, đáy sâu, luôn khuấy liên tục để tránh bị bén nồi.
Khi mật đạt độ sánh, thợ nhanh tay cho lạc rang và gừng vào, đảo đều. Hỗn hợp kẹo nóng hổi được múc lên một miếng bánh tráng, rồi dùng bánh tráng thứ hai úp lên, ép nhẹ để kết dính.
Mặc dù quy trình cơ bản giống nhau, mỗi xưởng lại có những biến tấu riêng, tạo nên sự phong phú cho món kẹo truyền thống.
Thống kê sản lượng và tác động kinh tế
Hiện nay, xưởng của bà Xuân sản xuất khoảng 4.000 chiếc kẹo mỗi ngày (giá sỉ 4.000 đồng, bán lẻ 5.000 đồng). Đến dịp Tết, sản lượng tăng lên 5.000‑6.000 chiếc/ngày, đồng thời mở rộng thị trường trong và ngoài nước.
Nhờ quy mô tăng, nghề làm kẹo tạo công ăn việc làm ổn định cho hơn 20 lao động địa phương, với thu nhập trung bình 6‑7 triệu đồng/tháng, chưa kể tiền thưởng tăng ca.
“Công việc không quá vất vả, lại được làm gần nhà và có thể kết hợp nông nghiệp. Đối với tôi, đây là nghề đắc lực để lo cho gia đình,” nhân công Nguyễn Thị Lệ (gắn bó 5 năm) chia sẻ.
Những ngày cao điểm trên khắp tỉnh
Không chỉ xưởng của bà Xuân, hầu hết các gia đình làm kẹo cu đơ trên địa bàn Hà Tĩnh đều bước vào giai đoạn cao điểm vào cận Tết. Từ sáng sớm tới tối muộn, lò sưởi đỏ lửa, tiếng đảo kẹo và tiếng ép bánh tráng hòa lẫn với hương mật mía, lạc rang, tạo nên bức tranh lao động rộn ràng, tràn đầy phấn chấn.
Mở rộng quy mô và phát triển bền vững
Từ một món quà quê dân dã, kẹo cu đơ đã vươn lên thành một động lực kinh tế quan trọng của Hà Tĩnh. Năm 2021, Hội Kỷ lục gia Việt Nam công bố kẹo cu đơ Hà Tĩnh lọt Top 100 món ăn‑quà tặng đặc sản quốc gia.
Hiện nay, tỉnh có hàng trăm cơ sở sản xuất, nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao. Ngoài kênh phân phối truyền thống, kẹo cu đơ còn được bán qua các sàn thương mại điện tử, đồng thời xuất khẩu sang một số thị trường nước ngoài.
Chính quyền địa phương hỗ trợ mạnh mẽ. Ông Trần Tuấn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Sơn, cho biết: “Chúng tôi thường xuyên vận động các cơ sở tham gia chương trình OCOP để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.” Xã Hương Sơn coi thương mại‑dịch vụ là hướng phát triển chủ đạo, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng quy mô, phát triển bền vững.
Ngọc Ánh
