Bột cá Việt Nam tiến gần “nhãn xanh” quốc tế nhờ mô hình hợp tác công‑tư

Sau hơn một thập kỷ nỗ lực, dự án FIP Vũng Tàu đang mở ra cơ hội cho bột cá Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu có trách nhiệm.

Hợp tác công‑tư – nền tảng cho sự phát triển bền vững

Lịch sử và mục tiêu của dự án

Dự án Cải thiện Nghề Lưới Kéo Bà Rịa – Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) được khởi xướng năm 2015 bởi Chi hội Chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, hiện thuộc Hội Thủy sản TP.HCM. Từ năm 2020, dự án được triển khai chính thức với lộ trình kéo dài tới năm 2035, nhằm “xanh hoá” toàn bộ chuỗi khai thác lưới kéo.

Điểm mạnh của FIP Vũng Tàu là mô hình hợp tác công‑tư (PPP) lâu dài, trong đó cộng đồng doanh nghiệp đã đóng góp 470.000 USD, nhà nước 102.000 USD và các tàu cá tham gia 38.000 USD, tổng kinh phí dự kiến 610.000 USD cho giai đoạn 2025‑2035.

Quy trình giám sát và vai trò các bên liên quan

Theo ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ tịch Hội Thủy sản TP.HCM, dự án hướng tới việc khai thác lưới kéo tuân thủ quy định chống khai thác IUU, Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm của FAO và bảo vệ các loài hoang dã quý hiếm. Cục Thủy sản và Kiểm ngư điều phối, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các chi cục, cảng cá quản lý IUU và truy xuất nguồn gốc, trong khi Hội Thủy sản TP.HCM kết nối doanh nghiệp với ngư dân, giám sát nhật ký khai thác và hành trình tàu.

Kết quả 2025 và kế hoạch mở rộng từ 2026

Theo báo cáo ngày 12/1, FIP Vũng Tàu đặt mục tiêu dài hạn cung cấp 120.000 tấn nguyên liệu cá bền vững mỗi năm. Đến năm 2025, dự án đã kiểm soát 25.000 tấn cá nguyên liệu, chứng tỏ chuỗi lưới kéo bền vững đang hình thành.

Về mặt chứng nhận quốc tế, Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu đã nhận chứng nhận MarinTrust cho chương trình cải tiến nguồn cung ứng, trong khi Nutreco International Việt Nam và C.P Việt Nam đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thủy sản sử dụng nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu. Những thành tựu này là tiền đề quan trọng để bột cá Việt Nam tiến gần hơn tới các “nhãn xanh” như MSC, ASC và MarinTrust.

Từ năm 2026, dự án sẽ mở rộng quy mô và phạm vi, hướng tới việc tạo ra nhiều doanh nghiệp đạt chứng nhận MarinTrust IP, mở rộng liên kết quản lý sang các tỉnh phía Nam và tăng cường giám sát số lượng tàu cá tham gia.

Ông Đinh Xuân Lập, Phó Giám đốc ICAFIS, nhấn mạnh rằng mô hình PPP là chiến lược trọng yếu của Chính phủ để huy động nguồn lực xã hội và nâng cao vai trò doanh nghiệp trong phát triển bền vững. “FIP Vũng Tàu là minh chứng rõ nét cho mô hình này và cần được nhân rộng không chỉ trong ngành thủy sản mà còn ở các lĩnh vực khác,” ông Lập khẳng định.

Kết luận

FIP Vũng Tàu không chỉ giúp “xanh hoá” nghề lưới kéo mà còn tạo đường ngắn cho bột cá Việt Nam tiếp cận các thị trường quốc tế yêu cầu tiêu chuẩn xanh. Khi mô hình hợp tác công‑tư được nhân rộng, chúng ta có thể kỳ vọng ngành thủy sản Việt Nam sẽ ngày càng mạnh mẽ, bền vững và được công nhận trên bản đồ toàn cầu.

Bạn nghĩ sao về tiềm năng của mô hình PPP trong ngành thủy sản? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những câu chuyện thành công tiếp theo.